Zusje van Godwin

Salman Rushdie, een schrijver die wél ballen heeft (of is dat ook alweer seksistisch?)
Salman Rushdie, een schrijver die wél ballen heeft (of is dat ook alweer seksistisch?)

Er bestaat een internationale schrijversorganisatie genaamd PEN. Die organisatie maakt zich onder meer sterk voor de vrijheid van meningsuiting. Binnenkort reikt PEN de jaarlijkse Freedom of Expression Award uit aan het Franse blad Charlie Hebdo. Nu dat bekend is geworden, hebben enkele schrijvers die tijdens het gala waar de prijs zou worden uitgereikt als ‘host’ zouden optreden, zich teruggetrokken. Niet de minste namen: Peter Carey, Michael Ondaatje, Francine Prose, Teju Cole, Rachel Kushner en Taiye Selasi.

Waarom? Omdat Charlie Hebdo zich schuldig zou maken, volgens Kushner, aan ‘culturele intolerantie’. Francine Prose schrijft in The Guardian dat ze wél vindt dat Charlie Hebdo alles moet kunnen publiceren wat het blad maar wil, maar dat het géén award verdient. Begrijpt u het nog?

Lafaards? Jazeker. Het hele idee van vrijheid van meningsuiting is nu juist dat je andermans mening weliswaar af kunt keuren, maar niet onmogelijk maakt. Charlie Hebdo is afgelopen jaar het symbool geworden van hoe terroristen precies dat principe kapot probeerden te maken. Behalve veiligheidsmaatregelen valt daar weinig anders tegenover te stellen dan symboliek. De symboliek van de wereldwijde demonstraties in januari, bijvoorbeeld, kort na de aanslag op het Parijse kantoor van Charlie Hebdo.

Het gaat er niet om of het een smaakvol blad is. Als je grootse symbolische gebaren wilt maken – en die Freedom of Expression Award is natuurlijk niets anders dan een symbool – dan is het Franse blad de perfecte kandidaat voor zo’n prijs.

De discussie is inmiddels tot onder gordelniveau gedaald. Toen Salman Rushdie de lafbekken bij de naam noemde, ‘pussies’, kreeg hij het verwijt van seksisme naar z’n hoofd.

Seksisme. Het woord waar je elke discussie mee kunt beëindigen wanneer je echt helemaal geen argumenten meer hebt. Het zusje van de Godwin. Misschien nog wel effectiever dan terrorisme.

Synchroniciteit

Carleton1

Freaky. In de krant een recensie aantreffen van een “roman geïnspireerd op leven van Nobelprijswinnaar Daniel Gajdusek“. En dan denken: huh, nu al? Maar mijn roman verschijnt pas volgende maand! En dan ontdekken dat het niet over jouw roman gaat…

Na de eerste schrik kan ik constateren dat Notities uit de jungle van Hanya Yanagihara een heel ander boek is dan Een honger. Maar het blijft een frappant staaltje synchroniciteit…

 

Opium

Willy_Max_Vladimir

Met krijt en tape is het plaveisel van het Haarlemmerplein in vakken opgedeeld. ‘Bezet,’ staat er in die vakken, gevolgd door de naam van de bezetter. Een willekeurig stuk van de planeet claimen: we doen het met Europa, waarom dan niet met een paar straatstenen?

Koningsdag komt er weer aan en iedereen lijkt er #zinin te hebben. Een feestdag ter meerdere eer en glorie van een familie die haar volk weinig eervol of glorieus behandelt. Een volk in crisis, maar op de uitgaven van de Oranjes wordt niet bezuinigd. Een volk dat afgelopen zomer nog treurde om de inzittenden van een vliegtuig dat hoogstwaarschijnlijk met Russische hulp uit de lucht was geschoten – en uitgerekend het koninklijk echtpaar, dat maanden tevoren nog gezellig bier had zitten drinken met de Russische despoot en homohater Poetin, kwam krokodillentranen vergieten toen de stoffelijke resten van de MH17-slachtoffers arriveerden op luchthaven Eindhoven. Wie daar op dat moment wat van zei, gedroeg zich respectloos.

Een tijdje geleden moest ik nog lachen om een bericht over de manier waarop men in Rusland de maatschappelijke onrust wegens gestegen voedselprijzen probeerde te temperen. Men verlaagde de prijs van wodka.

In het land waar ze er vroeg bij waren om het gedachtegoed van Karl Marx in praktijk te brengen, kent men bijna vijfentwintig jaar na het einde van de Sovjet-Unie nog altijd z’n klassiekers. ‘[Religie] is de opium van het volk,’ schreef Marx, en toegegeven: de hedendaagse machthebbers maakten daar wodka van, maar het principe blijft hetzelfde. Het volk verdraagt onrecht zolang het zich kan verdoven.

En daarin verschilt men in Nederland eigenlijk niet van de Russen. Bij ons is de opium Koningsdag. Een dagje vrij, een etmaal lang jezelf volgieten met Heineken, u weet wel, dat bier waar Poetin ook zo graag van mag genieten in het gezelschap van Willem-Alexander en Máxima. Gelukkig wordt het maandag rotweer, naar het schijnt.

Genieten

De zomer is in aantocht. Straks trekken we naar het zuiden, Frankrijk, Spanje, Italië. Het wordt omzichtig pootjebaden tussen de aangespoelde lijken. We zullen snorkelen boven de wrakken van gezonken rubberbootjes. ‘s Avonds aan de kade weet de geur van tapas of pasta die van ontbinding nog nét te verdringen. De zomer is in aantocht. Eindelijk genieten.