Ode aan Singel 262

Singel262

(Zoals voorgedragen in VPRO’s Nooit Meer Slapen, 5 december 2014, vanaf 0:28.)

De pelgrim van de letterkunde heeft het heiligdom bereikt. Vele tempels uit de loopbaan van de mensheid zijn ruïnes geworden: op deze plek staan tenminste nog de muren overeind, maar binnen is het leeg. De priesters zijn gevlucht. In de verlaten gangen en zalen waren geesten rond. Er ruisen stemmen in het donker, zware stemmen, lichte stemmen, hilarische en filosofische. Als je goed luistert, hoor je het zachte schuifelen over het marmer van timide debutantenvoeten. In een kamer met uitzicht op de gracht klinkt het gulzig krassen van een vulpen onderaan een boekcontract. Een manuscript ploft hoopvol op een deurmat.

Verderop, in de zaal met de gebroken spiegels, klinkt gekakel en gelach van de genodigden die op eindeloos veel presentaties eindeloos veel eerste exemplaren van hand tot hand zagen gaan. Kraamvrouwen, hun handen besmeurd met rode inkt, tonen de nieuwe zuigelingen aan het publiek. Een mitrailleus geratel van champagnekurken stijgt op. Maar zodra de pelgrim zijn blik scherp stelt en zijn oren spitst, verdwijnen de beelden en geluiden.

Waar zijn ze heen, die priesters van weleer?

Verbannen door heidenen, die meenden dat je gedachten in biljetten kunt vangen. Hun leiders, Winst, Poen en Geld, onderwierpen de heilige boeken aan economische analyses. Hoeveel kost een personage? Hoeveel lidwoorden moet je verzamelen om tot een euro te komen?

Weemoedig verlaat de pelgrim het spookhuis. De priesters vonden een nieuw heenkomen, maar in deze verlaten tempel, van waaruit de verbeelding de werkelijkheid vergrootte, zullen altijd schimmen blijven zweven, en klinken eeuwig de echo’s van miljoenen boekpagina’s. Producten gaan kapot, maar gedachten zijn onsterfelijk.

Verkrampte vagina’s

Judith Eiselin met een boek zonder seks
Judith Eiselin met een boek zonder seks

“Nee, we zijn nog niet klaar, met de emancipatie,” schrijft ene Judith Eiselin in NRC Handelsblad (2 pagina’s). Want vrouwelijke auteurs schrijven niet vaak genoeg over seks. Of zo. Want dat mag niet van de maatschappij. Of zo. Glazen plafond dit en dat. Sletvrees zus en zo.

Als u mij toestaat, ga ik de rest van de middag in een donker hoekje zachtjes zitten wenen om alle verkrampte vagina’s in de literaire wereld. Wat een hartverscheurend leed.

Schoonheid

WettenDass

Tijdens het lezen van de Volkskrant bij deze foto blijven haken. Zit er nu al drie kwartier naar te staren. Een beeld dat uitnodigt tot langdurige en diepgravende overpeinzingen rondom thema’s als leven, dood en schoonheid.

Deze woorden niet meer in 2015 (1)

Mansplaining

Mansplaining. Ooit bedoeld om het gedrag van een bepááld soort mannen in een woord te vangen (één naam is hier cruciaal: Rebecca Solnit – de rest zoekt u zelf maar uit). Inmiddels uitgegroeid tot een containerbegrip voor elke gelegenheid waarbij een man iets uitlegt of een mening heeft.

Misschien heeft het woord mansplaining wel zo snel en gemakkelijk nietszeggend kunnen worden, omdat het een woord is dat slechts één kant van een tweezijdige medaille toont. Anders gezegd: zullen we ‘mansplaining’ even in de ijskast zetten totdat vrouwen – bepáálde vrouwen! – het groupieïsme, het gedweep met goeroes, het Connie Palmenisme en het gekleef aan oude-wijze-mannen hebben verworpen? Geen strijd zo lachwekkend als die tegen een misdaad waaraan men zelf medeplichtig is, nietwaar?

Wat is er trouwens zo verschrikkelijk aan mannen (of: mensen in het algemeen) die iets uitleggen? Het zal wel te maken hebben met de hedendaagse afkeer van alles wat naar kennis riekt. Mansplaining-in-de-verkeerde-want-veralgemeniseerde-betekenis: een woord dat goed gedijt in de legbatterij van het populisme. Leer mij niets. Kennis is vies.

(De hoogleraar Relatie- en Gezinstherapie bij wie ik afstudeerde, zei vaak: ‘Mensen proberen in relaties meestal elkáár te veranderen tot een evenbeeld van henzelf en worden ongelukkig als dat niet lukt. Ze zouden juist moeten kijken naar wat er anders is aan de ander, wat ze van hem of haar kunnen léren.’)

Degenen die het nog stééds niet begrepen hebben, zullen ook dit stukje als ‘mansplaining’ interpreteren. Dat die mensen maar lekker in hun eigen voorspelbare zoutzuur mogen oplossen. Maar ach, hoe kunnen ze ook weten dat mijn ghostwriter een vrouw is? Zo’n lekker moederlijk type: ze legt graag dingen uit.

Aanbevelingen

Aanbeveling_screenshotDonderdag 18 december sluit Behoud de Begeerte in de Antwerpse Bibliotheek Permeke het jaar traditiegetrouw af met “Aanbevelingen voor een nog beter leven”. De Morgen publiceert vandaag alvast de bijdrage die ik aldaar zal voordragen. Ah, u hoeft dus niet meer naar Antwerpen te komen? Fout. Dan zou u al die andere aanbevelingen maar missen (van o.a. Walter van den Broeck, Paul Demets, Niña Weijers en Bernke Klein Zandvoort).

Dus kom, de 18e!