Literair agent? M’n reet!

"Literair agent" Paul Breitner in actie.
“Literair agent” Paul Breitner in actie.

Dus Oscar van Gelderen vindt dat een uitgever best ook de rol van manager of literair agent op zich mag nemen. Klinkt redelijk, lees zijn ietwat breedsprakige betoog hier. Modern, hoor!

Feit is dat in een klein taalgebied als Nederland het fenomeen Literair Agent een totale farce is. “Wij regelen hogere voorschotten voor onze auteurs,” hoor je een charlatan als Paul Sebes geregeld roepen. Ja, en? Dat voorschot gaat vervolgens gewoon van de royalties af hoor, dus wat schiet de schrijver er precies mee op? Niets. De enige die er wat mee opschiet is de agent, die een percentage vangt.

Oscar van Gelderen beweert dat hij keihard voor zijn auteurs werkt en bijvoorbeeld literaire evenementen organiseert. En dat hij dús een percentage mag verwachten van de gage die de auteur ontvangt voor het optreden bij genoemd evenement. Juist. Dus de schrijver ploetert dagen- of wekenlang op een tekstje om voor te dragen, moet een treinticket boeken naar de locatie van het evenement, zijn optreedzenuwen overwinnen, een hele avond vrijhouden, de treinreis heen en de treinreis terug uitzitten, achteraf een factuur versturen, eventueel nog een aanmaninkje… En de “agent”? Die doet niks.

Geloof mij nou. Ik heb een paar keer een literair “evenement” georganiseerd. Je stuurt wat mails, pleegt wat telefoontjes en het is geregeld: het stelt helemaal niks voor. Het schrijven van een column is een stuk moeilijker en tijdrovender.

Een optreden voor een auteur regelen? Ik krijg vaak mails met de vraag of ik ergens wil komen voordragen. Ik mail dan terug dat het me leuk lijkt en hoeveel het klusje schuift. Antwoord: een bepaald bedrag. Ik mail terug: is goed. Twee mailtjes en het is geregeld. En voor diezelfde non-activiteiten zou een agent dus zo’n 15% van mijn gage mogen ontvangen? M’n reet.

Maar het “commercieel denken” is volgens Van Gelderen heel belangrijk in de literatuur. Dat is het niet, Oscar. Elke cent die jij krijgt gaat niet naar de mensen die literatuur maken. Dus zak in godsnaam in de stront en sleur dat hele zooitje literair agenten aub mee in je ondergang.

God, wat ben ik blij dat ik niet onder contract sta bij zo’n oplichter.